Nöbetçi Eczaneler
BURSA – TMMOB Makina Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Murat Korkut, araç teknik muayene sistemine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Korkut, araç muayene hizmetinin ticari bir faaliyet değil, doğrudan can ve mal güvenliğini ilgilendiren stratejik bir kamu hizmeti olduğunu belirterek, mevcut sistemin uluslararası standartlara uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
Korkut, 2025 yılında Türkiye’de trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısının 6 bin 35’e ulaştığını, milyon nüfus başına düşen ölüm oranında Türkiye’nin Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde yer aldığını ifade etti. Bu tablonun, mevcut trafik güvenliği politikalarının ve araç muayene sisteminin yetersizliğini ortaya koyduğunu vurguladı.
Araç muayene istasyonlarının 2007 yılında özelleştirildiğini hatırlatan Korkut, TMMOB Makina Mühendisleri Odası’nın özelleştirmeye karşı yıllardır hukuk mücadelesi verdiğini belirtti. Açılan davalar sonucunda Danıştay tarafından yürütmeyi durdurma kararları verilmesine rağmen, yargı süreçleri tamamlanmadan araç muayene hizmetinin TÜVTÜRK’e devredildiğini ifade etti.
24 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirilen yeni özelleştirme ihalesini MOI Ortak Girişim Grubu bünyesindeki TURKA Araç Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.’nin kazandığını hatırlatan Korkut, imtiyaz sözleşmesi öncesindeki süreç devam ederken geçmişte yapılan hataların tekrar edilmemesi gerektiğini söyledi.
Gelişen araç teknolojilerine dikkat çeken Korkut, Avrupa Birliği mevzuatlarında yer alan ESP, AEBS, LDW ve e-Call gibi ileri sürüş destek sistemlerinin Türkiye’deki araç muayenelerinde etkin şekilde denetlenemediğini kaydetti. Bunun temel nedeninin OBD (Araç İçi Teşhis Sistemi) cihazlarının kullanılmaması olduğunu belirten Korkut, “Elektronik uyarı sistemlerini dahi okuyamayan bir muayene altyapısının güvenli bir denetim yaptığı söylenemez. Bu durum yalnızca teknik bir eksiklik değil, aynı zamanda ciddi bir can güvenliği sorunudur” dedi.
Ağır taşıtlarda hız limitörü ve takograf müdahaleleri, AdBlue emülatörü kullanımı, elektrik sistemlerindeki değişiklikler ile yüklü fren testleri gibi kritik kontrollerin yıllardır yeterli ekipman eksikliği nedeniyle yapılamadığına dikkat çeken Korkut, bu durumun büyük kazalara davetiye çıkardığını söyledi.
Türkiye’nin Avrupa Birliği ile uyum sürecindeki yükümlülüklerini hatırlatan Korkut, araç muayene mevzuatının AB’nin 2014/45/EC ve 2014/47/EC düzenlemeleri doğrultusunda güncellenmesi gerektiğini belirtti.
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Bursa Şubesi’nin taleplerini sıralayan Korkut, şu çağrılarda bulundu:
• Araç muayene hizmeti ticari rant alanı olmaktan çıkarılarak kamusal hizmet anlayışıyla yürütülmelidir.
• Şeffaf, bilimsel ve kamu yararını esas alan yeni bir araç muayene sistemi oluşturulmalıdır.
• Yargı süreçleri tamamlanmadan yeni devir sözleşmeleri imzalanmamalıdır.
• Avrupa Birliği teknik mevzuatına uyum sağlanmalı, uluslararası standartlar eksiksiz uygulanmalıdır.
• Yol kenarı denetimleri güncel mevzuata uygun hale getirilmelidir.
• Kusurlar tablosu düzenli olarak güncellenmeli; hız limitörü iptali, AdBlue emülatörü ve EGR iptali gibi ağır kusurlar etkin biçimde denetlenmelidir.
• Elektrikli ve hibrit araçlar başta olmak üzere yeni nesil araç teknolojilerine uygun muayene altyapısı oluşturulmalıdır.
• Ticari araçlarda yüklü fren testleri etkin şekilde uygulanmalıdır.
• Sertifikalı “Araç Teknik Denetim Mühendisleri” sistemi hayata geçirilmelidir.
• Ağır taşıtlarda Almanya’daki SP uygulamasına benzer ara teknik denetimler yapılmalıdır.
Açıklamasının sonunda yetkililere seslenen Korkut, “Denetim kamusal bir görevdir, halkın can ve mal güvenliği piyasanın insafına bırakılamaz. İktidarı kamusal görevini yapmaya, insanlarımızın can ve mal güvenliğini riske atacak adımlar atmaktan kaçınmaya ve mevzuatı uluslararası kriterlere uygun hale getirmeye davet ediyoruz. TMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak bu alanda her türlü görevi üstlenmeye ve gerekli düzenlemelere katkı sunmaya hazırız” ifadelerini kullandı.
Murat Korkut
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Bursa Şubesi
Yönetim Kurulu Başkanı