Bakan Fidan, iki günlük Moskova ziyaretinde Rusya lideri Vladimir Putin tarafından kabul edildi. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu ile görüşen, Putin’in danışmanları Igor Levitin ve Vladimir Medinskiy’yi kabul eden Fidan, ayrıca Rus istihbarat kurumlarının yetkilileri ve Rosneft Başkanı Igor Seçin’le bir araya geldi. Fidan’in görüşme trafiğinde Rusya’daki Türk iş insanları da vardı. Bu trafik arasında, Bakan Fidan ile Türkiye Büyükelçiliği konutunda bir araya geldik. Fidan’ın, Türkiye Rusya ilişkileri ile gündemdeki konulara ilişkin paylaştığı bilgiler ve görüşleri şöyle:
RUSYA İLE İLİŞKİMİZ ÖZEL
“Türkiye-Rusya ilişkilerinde bir değişiklik yok. Bütün görüşmelerimizde şunu gördük: İkili ilişkilerde ve bölgesel konularda beraber çalışmak konusunda hiçbir sıkıntı yok. İkili ilişkilerde büyük şikayetlere neden olan meseleler yok. Her iki ülke de mümkün olan her alanda işbirliği yapmak istiyor. İşadamlarımızın izlenimi de aynı. Görüşmelerin içeriğine baktığımızda son derece zor ve derin konuları ele alabiliyoruz. Ruslarla çok özel bir ilişki geliştirdik, çok ciddi sıkıntılı alanlarımız olduğunda bile işbirliği yapmasını, güven oluşturmasını bildik. Her iki liderin de vizyonu ortada: Belli ilkeler çerçevesinde ülkelerinin iyiliğini savunuyorlar. Yapıcı bir tutum takınmaya hazırlar.”

SAVAŞ DONETSK’E BAĞLI
“Rus yetkililerin Ukrayna konusundaki görüşlerinin değişmediğini müşahede ettim. ‘Donetsk konusu hallolmadan olma şansı yok’ diyorlar. Güney Kafkasya’da Türkiye, Rusya, Azerbaycan, İran, Ermenistan ve Gürcistan arasındaki 3+3 Mekanizması’nın işletilmesi konusunda mutabık kaldık. Biz bölge ülkeleri olarak şunu görebilmeliyiz: Rekabet ve tahakküm arayışları yerine işbirliğini ön plana çıkarmamız lazım. Anlayışımızı değiştirmemiz lazım. Tabii ki engeller var. Bazı ülkelerin karşılıklı güvensizliği ciddi boyutlara ulaşmış durumda. Ama ortak bir arayış da söz konusu. Bu anlayışın Ortadoğu’daki son gelişmeler bağlamında belli bir noktaya gelmekte olduğunu görüyoruz. Tahakküm kurma arayışlarına son verilmesi lazım.” “Paşinyan Hükümeti çok önemli adımlar attı. Sayın Cumhurbaşkanımızın iradesiyle doğrudan ticaret ve uçuşlar dahil olmak üzere birçok önemli adım atıldı. Ermenistan’daki seçimlerin ardından yaptığımız bakanlık açıklamasında da belirttiğimiz gibi, yeni dönemde yapılması gerekenler ortada. Biz o koşullar ortaya çıktığında normalleşmeye hazırız.”
GAZZE’YE ODAKLANMALIYIZ
“İsrail’in saldırgan tavrı sadece Türkiye’nin değil bütün dünyanın sorunu haline geldi. Bunun küresel güvenlik ve ekonomik yansımaları var. İsrail’in giderek daha fazla diplomatik tepkiyle karşılaştığını görmekteyiz. Bu diplomatik tepkinin sonuç vermesini ve bölgemizdeki tüm ülkelerin barış, istikrar ve refah içinde yaşamasını ümit ediyoruz. İran ile ABD ve İsrail arasında yaşanan savaş Gazze konusunun geri planda kalmasına neden oldu. Bu mesele çözülünce bölge ülkelerinin Gazze konusuna daha fazla odaklanması mümkün olacaktır. İsrail Gazzelileri hedef almayı sürdürüyor. İkinci aşamaya geçilebilmesi için çalışmalar devam ediyor, bir çerçeve metin üzerinde anlaşılması için çabalar sürüyor. MİT’le beraber bu sürecin içinde yer alıyoruz.”
Bakan Fidan, AKŞAM Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Kartoğlu’nun da aralarında olduğu Türk basın mensuplarının sorularını cevapladı.
SEYRELTMEYİ KİM YAPACAK?
“ABD-İran mutabakatı için iki tarafı da doğrudan görüşmeye teşvik ettik. Şimdi teknik ekiplerin çalışması gereken hususlar var. Örneğin, 400 kiloluk zenginleştirilmiş uranyumun İran’da seyreltilmesi konusunda bir prensip anlayışı var. Ama bunun seyreltilmesini kim yapacak, kim kontrol edecek, nasıl doğrulanacak? Bunların görüşülmesi gerekiyor.”
‘ERDOĞAN YAPAR’ BEKLENTİSİ
“NATO Ankara zirvesinde en önemli konu, ABD ile Avrupalıların NATO’ya bakışındaki nüanslar ne şekilde tezahür edecek? Çok önemli konular var ve bunların ABD Başkanı’nın bulunmadığı bir toplantıda karara bağlanması mümkün değil. Cumhurbaşkanımız olmasa, Türkiye olmasa Trump gelmeyecekti ve zaten buraya önem vermediğini fiili olarak deklare etmiş olacaktı. Pek çok Avrupa ülkesi, toplantının Sayın Cumhurbaşkanımızın ev sahipliğinde Türkiye’de yapılacak olmasının Başkan Trump’un zirveye katılmasını mümkün kılan en önemli faktör olduğunu söylüyor. Çok önemli meseleler bizi bekliyor. Avrupalı liderler şuna güveniyor: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türkler bu süreci yönetir.”
TÜRKİYE NATO’DA ‘KUTUP’
“NATO’nun içinde kabaca üç grup var. ABD başlı başına bir kutup. AB bir kutup ve bunların dışında kalan üyeler. Birleşik Krallık, ilk iki kampa da çok yakın. Bunun dışında kalan ülkelerden de tek başına görüş oluşturma, adeta bir kutup olma niteliği taşıyan ülke, Türkiye… Küresel açıdan böylesi önemli bir dönemde Türkiye’nin zirveye ev sahipliği yapması, Türkiye’nin uluslararası rolü ve NATO’daki konumunun pekişmesi açısından önemli. 2024 yılında bu zirveyi düzenlemeye talip olduğumuzda bu kritik dönemi öngörmüştük.”

PUTİN: İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİ ERDOĞAN’LA DOSTLUĞA DÖNÜŞTÜ
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya’daki resmi temasları kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildi. Kremlin Sarayı’ndan yapılan açıklamaya göre, Rusya’ya bağlı Tataristan Cumhuriyeti’nin başkenti Kazan’da gerçekleşen Putin-Fidan görüşmesinde Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov da yer aldı. Görüşmenin başında konuşan Putin, Türkiye ile ilişkilere vurgu yaparak, şu ifadelere yer verdi:
“Ülkelerimiz arasındaki ilişkiler istikrarlı şekilde gelişiyor. Bundan çok memnunuz. Temaslarımız artık resmi çerçevenin ötesine geçmiş ve dostane bir nitelik kazanmıştır. Bu, büyük ölçüde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sergilediği yaklaşım sayesinde oldu. Erdoğan’a en güzel dileklerimiz iletmenizi istiyorum. Onu ülkemizde karşılamaktan her zaman memnunuz.”
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Putin’e Erdoğan’ın selamlarını ileterek, “Bölgemizde ve dünyada çok yoğun bir gündem var. Bu konudaki deneyiminiz son derece önemli. İstişare etmemiz gerek çok konu var” değerlendirmesinde bulundu.

MOSKOVA’NIN EN PRESTİJLİ ÜNİVERSİTESİNDEN FİDAN’A FAHRİ DOKTORA UNVANI
Dışişleri Bakanı Fidan’a, Rusya’nın en prestijli üniversitesi Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (MGIMO) tarafından fahri doktora unvanı verildi. Bakan Fidan, törende yaptığı konuşmada, verilen fahri doktora unvanı için Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Rektörü Profesör Torkunov’a ve Akademik Kurulu’na teşekkürlerini iletti. Bu kurumun 80 yılı aşkın süredir uluslararası ilişkilerin yürütülmesine yön veren diplomatlar, akademisyenler, devlet adamları yetiştirdiğini, mezunları arasında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un olduğunu belirten Fidan, şunları söyledi:
“Bu nedenle bu onuru benden öte Türkiye ile Rusya arasındaki köklü ilişkiye ve halklarımızı birbirine bağlayan karşılıklı anlayışa yönelik bir saygı nişanesi olarak kabul ediyorum. Bu kurumun bir diğer seçkin mezunu olan, ülkesine olağanüstü hizmet etmiş merhum Büyükelçi Andrey Karlov’un anısını da saygıyla anmak istiyorum. Onun mirası, diplomasinin birleştirici gücüne bir kanıt olarak yaşamaya devam ediyor.”
